अहिल्यानगर : आपत्ती अथवा आपत्कालीन परिस्थिती कोणत्याही वेळी उद्भवू शकते. अशा वेळी रुग्णांची सुरक्षितता, तातडीचे प्राथमिक उपचार आणि सुरक्षित स्थलांतरामध्ये परिचारिकांची भूमिका महत्त्वपूर्ण असते. ही बाब लक्षात घेऊन अहिल्यानगर येथील डॉ. विठ्ठलराव विखे पाटील फाउंडेशनच्या कॉलेज ऑफ नर्सिंगमध्ये बी.एस्सी. नर्सिंगच्या विद्यार्थ्यांसाठी अग्निशमन आपत्ती प्रात्यक्षिक सराव (फायर डिझास्टर मॉक ड्रिल) आयोजित करण्यात आला.
समुदाय आरोग्य परिचर्या विभागाच्या वतीने आयोजित या उपक्रमाचा उद्देश विद्यार्थ्यांमध्ये अग्निसुरक्षेबाबत जागरूकता निर्माण करणे तसेच आपत्कालीन परिस्थिती व आपत्ती व्यवस्थापनासाठी आवश्यक व्यावहारिक कौशल्ये विकसित करणे हा होता.
मॉक ड्रिलदरम्यान विद्यार्थ्यांना आग लागल्याची माहिती मिळाल्यानंतर तातडीने अलार्म देणे, संबंधित अधिकाऱ्यांना माहिती देणे, नागरिक व रुग्णांचे सुरक्षित स्थलांतर करणे, घाबरून न जाता परिस्थिती हाताळणे तसेच बाधित व्यक्तींना प्राथमिक उपचार देणे, याबाबत प्रत्यक्ष प्रशिक्षण देण्यात आले.
या सरावामध्ये बाधित व्यक्तींना रुग्णवाहिकेद्वारे सुरक्षितपणे रुग्णालयात हलविणे आणि तेथे आवश्यक आपत्कालीन उपचार देण्याच्या प्रक्रियेचाही समावेश करण्यात आला. सुरुवातीच्या आपत्कालीन प्रतिसादापासून सुरक्षित स्थलांतर, रुग्णवाहिकेद्वारे वाहतूक आणि वैद्यकीय उपचारापर्यंतच्या विविध टप्प्यांचा विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष अनुभव घेतला.
उपक्रमातून संघभावना, प्रभावी संवाद, नेतृत्वगुण, तत्पर निर्णयक्षमता तसेच आरोग्यसेवा कर्मचारी, सुरक्षा कर्मचारी आणि सहाय्यक पथकांमधील समन्वयाचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना समजले. आपत्कालीन परिस्थितीत स्वतःची आणि रुग्णांची सुरक्षितता कशी राखावी, संभाव्य धोके कसे ओळखावेत आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने परिस्थितीला कसा प्रतिसाद द्यावा, याबाबत विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढला.
या उपक्रमासाठी प्रा. डॉ. अभिजित दिवटे, संचालक (वैद्यकीय) यांचे मार्गदर्शन लाभले. तसेच डॉ. सतीश मोरे, वैद्यकीय अधीक्षक, डॉ. विखे पाटील मेमोरियल हॉस्पिटल, डॉ. मयुरी वाळुंज, कॅज्युअल्टी ऑफिसर तसेच सुरक्षा अधिकारी श्री. आंबोरे यांचे सहकार्य लाभले.
हा कार्यक्रम प्रा. डॉ. प्रतिभा चांदेकर, प्राचार्य आणि प्रा. डॉ. योगिता औताडे, उपप्राचार्य तथा विभागप्रमुख, समुदाय आरोग्य परिचर्या विभाग यांच्या नेतृत्वाखाली आयोजित करण्यात आला.
अग्निशमन आपत्ती प्रात्यक्षिकाच्या यशस्वी आयोजनासाठी प्रा. अमोल टेमकर, प्रा. अमित कडू, सहयोगी प्राध्यापक श्री. निलेश म्हस्के, श्री. राहुल कडू, श्री. विशाल पुलाटे आणि श्री. प्रशांत अम्ब्रीत यांनी प्रभावी समन्वय साधला. सर्व विभागप्रमुख, शिक्षकवृंद व शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांच्या सहकार्याने हा उपक्रम पार पडला.
प्रत्यक्ष अनुभवावर आधारित अशा प्रशिक्षणामुळे भविष्यातील परिचारिकांना आपत्कालीन व आपत्तीजन्य परिस्थितीत सक्षमपणे काम करण्यासाठी आवश्यक आत्मविश्वास, जबाबदारीची भावना आणि व्यावसायिक दृष्टिकोन विकसित होण्यास मदत होणार असल्याचे यावेळी सांगण्यात आले.